Dlaczego w Tatrach wycina się lasy?

Kikuty drzew, rozorana ściółka, koleiny po traktorach i połamane gałęzie, a do tego walające się kanistry po paliwie oraz inne śmieci zostawione przez drwali. Tak wygląda Dolina Iwaniacka, obok Starorobociańskiej boczna odnoga Doliny Chochołowskiej. Niestety w tej części Tatr taki widok możemy zastać w wielu miejscach.

Teksty zawarte w dziale publicystyka przedstawiają poglądy poszczególnych działaczy i działeczek. Nie przedstawiają oficjalnych stanowisk sekcji Kraków.

Niegdyś była pięknie porośnięta świerkami, a na jej terenie znajdowały się stanowiska rzadkich roślin m.in. rozmarynu leśnego (objętego w Polsce ścisłą ochroną gatunkową!). Dziś przypomina księżycowy krajobraz. Niszczycielska wycinaka drzew w tym rejonie Tatr Zachodnich odbywa się nie tylko we wspomnianej dolinie Iwaniacka. Podobnie jest m.in. w Dolinie Lejowej czy Dolinie Starorobociańskiej. Działania te prowadzone są przez administrującą tym terenem Wspólnotę Leśną 8 Uprawnionych Wsi z Witowa. Posiada ona w sumie około ok. 2200 ha na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego. Wspólnota zarządzając tym obszarem zarabia właśnie na wycince drzew oraz sprzedaży turystom biletów wstępu do parku narodowego(sic!). Działania te tłumaczone są przebudową drzewostanu ze świerkowego na bukowy i jodłowy, bardziej odporne na silne wiatry i choroby. Proces prowadzony jest w całych Tatrach, ale w rejonie zarządzanym przez Wspólnotę przybiega najdrastyczniej.

Czyje były/są Tatry?

Zrozumienie problemu własności w Tatrach wymaga sięgnięcia w przeszłość. Przed rokiem 1848 górale wykorzystywali te tereny na za sadzie serwitutów – czyli prawa do użytkowania królewskich ziem. Dopiero po uwłaszczeniu mogli nabywać działki leśne z gruntów dworskich. Największy kompleks leśny, nabyła w Tatrach Wspólnota Lasów Siedmiu Gromad, obecnie to wspomniana już Wspólnota Leśna Uprawnionych Ośmiu Wsi z siedzibą w Witowie.

W 1954 roku w Tatrach udało się utworzyć park narodowy (na wzór tych amerykańskich) – jego granicami objęto cały obszar najwyższych polskich gór (21 164 ha). Problemem były tereny, które znajdowały się we własności prywatnej (około 39%). Sposób ich zagospodarowywania mógłby zagrażać ochronie przyrody. Dlatego w 1960 roku rozpoczęto systematyczny wykup, wymianę i wywłaszczanie na rzecz TPN-u wszystkich prywatnych terenów z wyjątkiem gruntów Wspólnoty, której założenia statutowe uwzględniały kwestie ochrony przyrody co miało zapewniać współpracę z Parkiem.

W okresie PRL-u na Podhalu upowszechnił się mit o pokrzywdzeniu górali przez utworzenie Parku Narodowego. Towarzyszące mu wywłaszczeni miało być formą stalinowskich represji wobec opornych „władzy ludowej” mieszkańców tej części kraju. Jednak takie pozyskiwanie gruntów na cele ochrony przyrody nie były pomysłem PRLowskim, a umożliwiało je już przedwojenne ustawodawstwo. Góralom oferowano pieniężne odszkodowanie lub zamianę w większość nie używanych tatrzańskich działek na inne dogodniej położone.

Regres ochrony przyrody

Rabunkową gospodarkę prowadzoną w ostatnich latach w prywatnych częściach Tatr ułatwiły też zmiany prawne. Znowelizowana w 2004 r. Ustawa o ochronie przyrody stworzyła furtkę do obniżenie statusu ochronnego w parkach narodowych. Na terenach parków narodowych dotychczas objętych ochroną częściową (zagospodarowywanych), wprowadziła ochronę krajobrazową. Rozwiązanie to objęło w Tatrach obszar Doliny Chochołowskiej i Lejowej, na których występuje wiele rzadkich w Europie gatunków m.in. ryś czy niedźwiedź. Umożliwiając rozszerzenie działalności prowadzonej tam przez Wspólnotę 8 Wsi. Szerzej o problemie ochrony Tatr można przeczytać w książce Tomasza Boruckiego pt. „Prawda o sporze w Tatrach” wydanej przez Pracownię na rzecz Wszystkich Istot.

Wybierając się w Tatry warto omijać wejść do TPNu przez Doliny Chochołowskiej i Lejowej. Chcąc dostać się na polanę Chochołowską można to zrobić idąc ścieżką nad reglami lub przez Iwaniacką Przełęcz. Pieniądze płacone za bilety wstępu na wejściach obsługiwanych przez Wspólnotę 8 wsi na pewno nie są przeznaczane na ochronę przyrody.

 

źródła:
Tomasz Borucki, Prawda w Sporze o Tatry, Bystra k. Bielska-Białej 2004.
Ustawa o ochronie przyrody Dz.U. z 2009 nr 151 poz. 1220
http://www.tpn.pl/

Reklamy

One thought on “Dlaczego w Tatrach wycina się lasy?

  1. ela pisze:

    W mojej wsi w woj łódzkim tez działa taka wspólnota w efekcie tej dzialalnosci trwa rabunkowa wycinka lasów i wywożenie śmieci do lasu bo to wspólne czyli niczyje.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s