KRAKOWSKI ANTYMILITARYZM PRZED 20 LATY

Poniżej prezentowany tekst pochodzi z pierwszego numeru pisma młodzieżowego „Detonator” (listopad 1988 roku) wydawanego przez Konfederację Polski Niepodległej w Krakowie[1] i dotyczy działań ówczesnych anarchistów, skupionych w Akcji Studenckiej WiP. Była to organizacja posługująca się w swych publikacjach (pismo „Iskra”), plakatach i transparentach symboliką anarchistyczną, chociaż nie wszyscy jej uczestnicy sympatyzowali z ideami antypaństwowymi. Największe natężenie akcji ulicznych sygnowanych przez AS WiP i prowadzących niejednokrotnie do gwałtownych starć z ZOMO miało miejsce pomiędzy marcem 1988 a grudniem 1989 roku. AS WiP i Organizacja Studencka KPN prowadziły w tym czasie życzliwą rywalizację o rząd dusz w środowisku radykalnie nastawionych studentów krakowskich uczelni, głównie UJ, AGH i Politechniki Krakowskiej. Wspólnie organizowano akcje solidarnościowe ze strajkującymi robotnikami, w obronie represjonowanych, przeciw Okrągłemu Stołowi i za wycofaniem wojsk sowieckich z Polski.

Historia anarchizmu polskiego do roku 1918

Genezy polskiego anarchizmu można dopatrywać się w sytuacji panującej w okresie utraty niepodległości i w tym, że środowiska emigracji politycznej nie stroniły od współpracy z międzynarodowymi organizacjami rewolucyjnymi, gdyż te programowo występowały przeciw ówczesnemu porządkowi europejskiemu. Praktycznym wyrazem wcielania w czyn owego sojuszu był udział ponad 500 emigrantów polskich w Komunie Paryskiej w 1871.

Z dziejów anarchosyndykalizmu w Polsce

W niepodległej Polsce ukształtowały się po roku 1918 dwa nurty działalności anarchistycznej, stosujące odmienną taktykę. Pierwszy nurt, zwany kooperatywizmem tworzyli uczniowie Edwarda Abramowskiego, którym pozwalano na legalną działalność ze względu na autorytet ich patrona. Anarchista Abramowski należał bowiem do panteonu bojowników o niepodległość kraju. Jego imieniem nazywano nawet ulice. Drugi nurt, nielegalny i zwalczany przez policję, reprezentowany był przez anarchokomunistów i anarchosyndykalistów.